Võ Hoàng Anh

Trung tá, Học viện Chính trị, Bộ Quốc phòng

TCCS - Chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh là biểu tượng cao đẹp và đặc sắc nhất của truyền thống yêu nước Việt Nam. Chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh đã khơi dậy, quy tụ và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, đồng thời kết hợp nhuần nhuyễn sức mạnh thời đại làm nên những thắng lợi vĩ đại trong thế kỷ XX. Hiện nay, trước nguy cơ “chệnh hướng xã hội chủ nghĩa” vẫn tiềm ẩn, chiến lược “diễn biến hòa bình”, biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” ngày càng gia tăng, việc bảo vệ và phát huy giá trị thời đại của chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh càng có ý nghĩa quan trọng, góp phần tạo động lực to lớn thực hiện thắng lợi sự nghiệp cách mạng Việt Nam trong giai đoạn mới.

Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm một đơn vị bộ đội ở Nam Định, năm 1957_Ảnh: Tư liệu TTXVN

Giá trị và sức mạnh thời đại của chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh

Theo Từ điển Bách khoa Việt Nam, “chủ nghĩa yêu nước từ chỗ chủ yếu là một yếu tố trong tâm lý xã hội, đã trở thành hệ tư tưởng”⁽¹⁾. Chủ nghĩa yêu nước vượt lên trên trạng thái tâm lý, tình cảm yêu nước để đạt tới giá trị cao về mặt tư tưởng, lý luận và chính trị. Trong xã hội có giai cấp, chủ nghĩa yêu nước mang lập trường giai cấp và chịu sự chi phối bởi hệ tư tưởng giai cấp thống trị sâu sắc. Do đó, mỗi quốc gia - dân tộc với đặc điểm, điều kiện tự nhiên, lịch sử, chế độ xã hội khác nhau, thì chủ nghĩa yêu nước cũng phản ánh đặc trưng riêng của dân tộc mình.

Đối với dân tộc Việt Nam, chủ nghĩa yêu nước là giá trị tinh thần cao quý và bền vững nhất, hình thành từ rất sớm cùng với sự ra đời của Nhà nước Văn Lang, được kế thừa, bồi đắp qua các thời kỳ lịch sử và trở thành nguồn động lực to lớn, quy tụ và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc trong suốt hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước. Thực tiễn lịch sử cho thấy, từ cuộc kháng chiến chống quân Tần xâm lược vào cuối thế kỷ III trước Công nguyên đến khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời năm 1930, trong hơn 22 thế kỷ, dân tộc ta đã trải qua 12 thế kỷ đấu tranh chống ngoại xâm và đều giành thắng lợi. Chính lịch sử khắc nghiệt nhưng hào hùng, vẻ vang ấy đã hun đúc và tôn tạo nên giá trị cao đẹp của chủ nghĩa yêu nước Việt Nam - một giá trị thiêng liêng mà không phải dân tộc nào cũng có được.

Tuy nhiên, từ giữa cuối thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX, trước sự xâm lược tàn bạo và ách thống trị hà khắc của thực dân và chế độ phong kiến, nhiều phong trào yêu nước theo các hệ tư tưởng khác nhau đã liên tiếp nổ ra trên khắp cả nước, tiêu biểu như phong trào Cần Vương, phong trào Duy Tân, khởi nghĩa Yên Thế…, nhưng đều không giành được thắng lợi. Thực tiễn đó cho thấy, chủ nghĩa yêu nước dựa trên lập trường giai cấp phong kiến hay tư sản đã không còn phù hợp, không còn đủ sức mạnh để chiến thắng kẻ thù, giải phóng dân tộc. Trước tình hình trên, người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành đã ra đi tìm đường cứu nước, tiếp thu và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lê-nin để tìm ra con đường cách mạng vô sản cho dân tộc Việt Nam. Trong tác phẩm “Con đường dẫn tôi đến chủ nghĩa Lênin”, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Lúc đầu, chính là chủ nghĩa yêu nước, chứ chưa phải chủ nghĩa cộng sản đã đưa tôi tin theo Lênin, tin theo Quốc tế thứ ba. Từng bước một, trong cuộc đấu tranh, vừa nghiên cứu lý luận Mác - Lê-nin, vừa làm công tác thực tế, dần dần tôi hiểu được rằng chỉ có chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản mới giải phóng được các dân tộc bị áp bức và những người lao động trên thế giới khỏi ách nô lệ”⁽²⁾. Cuộc gặp gỡ lịch sử này đã mở ra một bước ngoặc cho sự phát triển của chủ nghĩa yêu nước Việt Nam trong thời đại mới - chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh.

Với tư cách là một hệ thống tư tưởng, lý luận yêu nước cách mạng, chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh đã làm chuyển biến sâu sắc, mạnh mẽ từ nhận thức đến tình cảm, từ ý chí đến hành động yêu nước, “làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công việc yêu nước...”⁽³⁾. Chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh thực sự trở thành động lực chính trị, tinh thần to lớn trong sự nghiệp cách mạng Việt Nam, phản ánh giá trị thời đại sâu sắc.

Thứ nhất, bản chất của chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh là chủ nghĩa yêu nước đặt trên lập trường giai cấp công nhân. Đây là bước chuyển mang tính lịch sử, phản ánh tầm vóc thời đại của chủ nghĩa yêu nước Việt Nam. Trong bối cảnh thời đại mới, thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội, giai cấp công nhân đã vươn lên trở thành lực lượng trung tâm, đủ bản lĩnh và năng lực gánh vác sứ mệnh lịch sử, lãnh đạo cách mạng Việt Nam đến thắng lợi cuối cùng. Điều này được Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Đặc tính cách mạng của giai cấp công nhân là: kiên quyết, triệt để, tập thể, có tổ chức, có kỷ luật. Lại vì là giai cấp tiền tiến nhất trong sức sản xuất, gánh trách nhiệm đánh đổ chế độ tư bản và đế quốc, để xây dựng một xã hội mới, giai cấp công nhân có thể thấm nhuần một tư tưởng cách mạng nhất, tức là chủ nghĩa Mác - Lênin. Đồng thời, tinh thần đấu tranh của họ ảnh hưởng và giáo dục các tầng lớp khác. Vì vậy, về mặt chính trị, tư tưởng, tổ chức và hành động, giai cấp công nhân đều giữ vai trò lãnh đạo”⁽⁴⁾. Người còn nhấn mạnh: “Chỉ có giai cấp công nhân lãnh đạo thì kháng chiến mới thắng lợi, kiến quốc mới thành công”⁽⁵⁾. Giai cấp công nhân giữ vai trò lãnh đạo cách mạng thông qua đội tiền phong của mình là Đảng Cộng sản Việt Nam. Với đường lối chính trị, chiến lược và sách lược đúng đắn, cùng mục tiêu cao cả là giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp và giải phóng con người, Đảng Cộng sản Việt Nam huy động sức mạnh tổng hợp của các phong trào yêu nước, đồng thời gắn bó mật thiết với phong trào quốc tế vô sản. Nhờ đó, Đảng lãnh đạo nhân dân giành lại độc lập cho dân tộc, xây dựng chế độ xã hội mới - xã hội chủ nghĩa, mang lại cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc thực sự cho nhân dân. Vì vậy, trong thời đại ngày nay, là người Việt Nam yêu nước chân chính phải luôn kiên định lập trường của giai cấp công nhân, tuyệt đối trung thành với Đảng, vững tin và quyết tâm thực hiện thắng lợi đường lối, chủ trương của Đảng. Đồng thời, không ngừng học tập, rèn luyện và làm theo những lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Người cách mạng phải thấy thật rõ điều đó và đứng vững trên lập trường giai cấp công nhân, để hết lòng hết sức đấu tranh cho chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản, cho giai cấp công nhân và cho toàn thể nhân dân lao động. Đạo đức cách mạng là tuyệt đối trung thành với Đảng, với nhân dân”⁽⁶⁾.

Hai là, nội dung cốt lõi của chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh là yêu nước gắn liền với yêu chủ nghĩa xã hội. Đây là sự bổ sung, phát triển có ý nghĩa lịch sử, làm giàu thêm nội hàm của chủ nghĩa yêu nước Việt Nam, phản ánh đúng bản chất và xu thế vận động của thời đại mới. Trong thời kỳ phong kiến, lòng yêu nước chủ yếu là lòng yêu thiết tha đối với Tổ quốc của mình, thường biểu hiện ở tinh thần sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc. Trong thời đại mới, yêu nước phải yêu chế độ, sẵn sàng chiến đấu hy sinh để bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa. Lý giải vấn đề này, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “nếu nước độc lập mà dân không hưởng hạnh phúc tự do, thì độc lập cũng chẳng có nghĩa lý gì”⁽⁷⁾. Muốn cho nhân dân được hưởng hạnh phúc, tự do thực sự, là người Việt Nam yêu nước, ngoài việc đấu tranh giành lại nền độc lập cho dân tộc, còn phải tiến tới xóa bỏ chế độ cũ, xây dựng chế độ mới, chế độ xã hội chủ nghĩa. Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Yêu Tổ quốc, yêu nhân dân phải gắn liền với yêu chủ nghĩa xã hội, vì có tiến lên chủ nghĩa xã hội thì nhân dân mình mỗi ngày một no ấm thêm, Tổ quốc mỗi ngày một giàu mạnh thêm”⁽⁸⁾. Mỗi người dân Việt Nam yêu nước phải nhận thức rõ chủ nghĩa xã hội là con đường, là cái đích của chủ nghĩa yêu nước chân chính, và như vậy, yêu nước cũng là yêu chủ nghĩa xã hội. Từ đó, phải luôn kiên định và quyết tâm thực hiện thắng lợi mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, đồng thời kiên quyết đấu tranh với mọi kẻ địch của cách mạng xã hội chủ nghĩa. Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ ra những kẻ địch đó là: “Chủ nghĩa tư bản và bọn đế quốc là kẻ địch rất nguy hiểm. Thói quen và truyền thống lạc hậu cũng là kẻ địch to; nó ngấm ngầm ngăn trở cách mạng tiến bộ. Chúng ta lại không thể trấn áp nó, mà phải cải tạo nó một cách rất cẩn thận, rất chịu khó, rất lâu dài. Loại địch thứ ba là chủ nghĩa cá nhân, tư tưởng tiểu tư sản còn ẩn nấp trong mình mỗi người chúng ta. Nó chờ dịp - hoặc dịp thất bại, hoặc dịp thắng lợi - để ngóc đầu dậy. Nó là bạn đồng minh của hai kẻ địch kia”⁽⁹⁾.

Ba là, chủ nghĩa yêu nước chân chính kết hợp chặt chẽ với chủ nghĩa quốc tế vô sản. Đây là nội dung phản ánh sâu sắc tính chất thời đại, nâng tầm quốc tế của chủ nghĩa yêu nước Việt Nam. Trong thời đại mới, là người Việt Nam yêu nước, không chỉ chiến đấu hy sinh vì độc lập cho dân tộc mình, chăm lo xây dựng cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc cho nhân dân nước mình, mà còn phải đấu tranh và góp phần xây dựng một thế giới hòa bình, dân chủ, vì sự tiến bộ của nhân loại. Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Kết hợp chặt chẽ lòng yêu nước với tinh thần quốc tế vô sản trong cách mạng giải phóng dân tộc cũng như trong cách mạng xã hội chủ nghĩa. Trong thời đại ngày nay, cách mạng giải phóng dân tộc là một bộ phận khăng khít của cách mạng vô sản trong phạm vi toàn thế giới; cách mạng giải phóng dân tộc phải phát triển thành cách mạng xã hội chủ nghĩa thì mới giành được thắng lợi hoàn toàn. Thắng lợi của cuộc đấu tranh vì độc lập, tự do của các dân tộc gắn liền với sự ủng hộ và giúp đỡ tích cực của phe xã hội chủ nghĩa và của phong trào công nhân ở các nước tư bản chủ nghĩa”⁽¹⁰⁾. Từ đó, Người căn dặn: “yêu Tổ quốc, yêu nhân dân. Phải có tinh thần dân tộc vững chắc và tinh thần quốc tế đúng đắn”⁽¹¹⁾.

Như vậy, chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh là giai đoạn phát triển mới của chủ nghĩa yêu nước Việt Nam, là hệ thống tư tưởng, lý luận yêu nước mang bản chất cách mạng, thấm đẫm giá trị thời đại. Sự ra đời của chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh có ý nghĩa to lớn trong định hướng nhận thức, tình cảm, ý chí và hành động yêu nước đúng đắn cho dân tộc ta, đồng thời là hệ giá trị, là thước đo đánh giá phẩm chất và nhân cách con người Việt Nam trong thời đại mới. Là người Việt Nam yêu nước chân chính, tuyệt đối phải luôn đứng vững trên lập trường giai cấp công nhân, yêu nước phải yêu chế độ xã hội chủ nghĩa, yêu nước phải có tinh thần quốc tế trong sáng. Chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh thực sự trở thành động lực, sức mạnh chính trị, tinh thần to lớn của cách mạng Việt Nam.

Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn đặc biệt quan tâm giáo dục, bồi dưỡng chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh cho cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân, nhất là thế hệ trẻ, coi đây là “chìa khóa vàng” để xây dựng, củng cố và phát huy khối đại đoàn kết toàn dân tộc, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại trong thực hiện nhiệm vụ cách mạng. Chính nhờ sự lãnh đạo, tổ chức, giáo dục chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh, Đảng ta đã lãnh đạo toàn dân, toàn quân ta tiến hành đấu tranh với tinh thần “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”, “thà hy sinh tất cả, chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ”⁽¹²⁾; “Toàn thể dân Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mệnh và của cải để giữ vững quyền tự do và độc lập ấy”⁽¹³⁾, “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”, từ đó làm nên những thắng lợi vĩ đại trong thế kỷ XX. Đó là thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, lập nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, nhà nước dân chủ nhân dân đầu tiên ở Đông Nam Á; Chiến thắng Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”; Đại thắng mùa Xuân năm 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước; chiến thắng trong chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam và phía Bắc của Tổ quốc. Tổng kết thắng lợi của cách mạng Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Đảng ta luôn luôn giương cao ngọn cờ của chủ nghĩa yêu nước và chủ nghĩa xã hội, kiên quyết lãnh đạo toàn dân đấu tranh xây dựng một nước Việt Nam hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh, góp phần bảo vệ hoà bình ở Đông Nam Á và thế giới”⁽¹⁴⁾.

Trong thời kỳ mới, Đảng ta tiếp tục khẳng định giá trị và sức mạnh to lớn của chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh, là động lực quan trọng để phát triển đất nước. Văn kiện Đại hội XI của Đảng nhận định: “Chúng ta có nhiều thuận lợi cơ bản:... nhân dân ta có lòng yêu nước nồng nàn, có truyền thống đoàn kết và nhân ái”⁽¹⁵⁾. Đồng thời, Văn kiện Đại hội XII của Đảng nhấn mạnh: “Nhận thức đúng và xử lý tốt các nhân tố tạo thành động lực tổng hợp để đổi mới và hội nhập: kết hợp hài hòa các lợi ích; phát huy lòng yêu nước, tinh thần dân tộc; phát huy dân chủ, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc; phát huy nhân tố con người; vai trò của khoa học - công nghệ;...”⁽¹⁶⁾. Đến Đại hội XIII của Đảng, quan điểm về động lực phát triển đã xác định: “Khơi dậy mạnh mẽ tinh thần yêu nước, ý chí tự cường dân tộc, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc và khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc”⁽¹⁷⁾. Qua đó cho thấy, trong giai đoạn hiện nay, Đảng ta luôn đặc biệt coi trọng và đề cao chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh; đồng thời quan tâm công tác lãnh đạo giáo dục, bồi dưỡng chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh. Đây chính là nguồn động lực mạnh mẽ, góp phần khơi dậy và phát huy sức mạnh nội lực của dân tộc kết hợp hài hòa với sức mạnh ngoại lực, từ đó tạo thành sức mạnh tổng hợp bảo đảm thực hiện thắng lợi đường lối đổi mới của Đảng và sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước.

Khối đại diện 54 dân tộc Việt Nam tại lễ diễu hành kỷ niệm 80 năm Quốc khánh 2-9_Ảnh: nhandan.vn

Từ thực tiễn thắng lợi của cách mạng Việt Nam cho thấy, chủ nghĩa yêu nước chỉ thực sự phát huy sức mạnh khi được Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo, với đường lối chiến lược, sách lược đúng đắn, quy tụ sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, kết hợp với sức mạnh thời đại. Đặc biệt, dân tộc ta đã vượt qua mọi thử thách, nhất là từ sau sự sụp đổ chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và các nước Đông Âu, thu được những thành tựu to lớn, tạo được thế và lực mới cho sự phát triển của đất nước. Trong điều kiện lịch sử ấy, chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh một lần nữa khẳng định giá trị và sức mạnh thời đại, được tỏa sáng và phát triển lên tầm cao mới, thể hiện sâu sắc bản lĩnh và trí tuệ của dân tộc Việt Nam.

Bảo vệ và phát huy giá trị thời đại của chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh trong tình hình mới

Hiện nay, các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị ráo riết thực hiện chiến lược “diễn biến hòa bình” nhằm chống phá cách mạng Việt Nam. Trong thời gian qua, các thế lực thù địch, phản động đã triệt để lợi dụng chủ nghĩa dân tộc như một thứ vũ khí tư tưởng nguy hiểm nhằm hướng lái lòng yêu nước của nhân dân theo ý thức hệ tư sản. Họ ra sức gieo rắc, cổ xúy những biểu hiện của chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi, cực đoan, cố tình phủ nhận giá trị thời đại, tính khoa học - cách mạng của chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh. Thực tiễn lịch sử và hiện tại cho thấy, bất kỳ quốc gia, dân tộc nào nếu để cho chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi, cực đoan chi phối thì sớm muộn cũng sẽ rơi vào tình trạng chia rẽ, bất ổn, thậm chí khủng hoảng toàn diện cả về chính trị, kinh tế, xã hội.

Những năm gần đây, trước những vấn đề nhạy cảm, phức tạp liên quan đến lãnh thổ và chủ quyền quốc gia, lòng yêu nước và ý thức dân tộc trong các tầng lớp nhân dân trỗi dậy mạnh mẽ. Bên cạnh những tình cảm, hành động yêu nước đúng đắn, đáng trân trọng, góp phần tích cực vào sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc, cũng xuất hiện không ít trường hợp bị các thế lực thù địch và phần tử chống đối lợi dụng, lôi kéo tham gia các hoạt động tụ tập, biểu tình với danh nghĩa “thể hiện lòng yêu nước”. Thực chất, đây là những hành vi núp bóng để vu cáo, xuyên tạc đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước, gieo rắc sự nghi kỵ, chia rẽ giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân, kích động thù hằn dân tộc.

Cùng với sự chống phá từ bên ngoài, những nguy cơ bên trong cũng đang diễn ra ngày càng nghiêm trọng, có mặt diễn biến phức tạp. Đại hội XIII của Đảng nhấn mạnh: “Bốn nguy cơ mà Đảng ta đã chỉ ra còn tồn tại, có mặt còn gay gắt hơn... Có biểu hiện chưa quan tâm đúng mức bảo đảm phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa… Tham nhũng, lãng phí, quan liêu, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ cũng như những mâu thuẫn xã hội còn diễn biến phức tạp… là những thách thức rất lớn đối với nước ta trong thời gian tới”⁽¹⁸⁾.

Tình hình trên đặt ra yêu cầu cấp thiết cần phải tăng cường bảo vệ và phát huy giá trị thời đại của chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh, góp phần khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong tình hình mới. Theo đó, cần tập trung một số nội dung chủ yếu sau:

Một là, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục làm chuyển hóa tích cực, sâu sắc những giá trị của chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh thành tri thức, tình cảm và ý chí, định hướng hành động yêu nước đúng đắn cho cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân, nhất là thế hệ trẻ. Do vậy, cần tích cực đổi mới nội dung, đa dạng hóa hình thức, phương pháp giáo dục; quan tâm chăm lo xây dựng môi trường; đầu tư cơ sở, vật chất phục vụ cho giáo dục. Trong đó, chú trọng nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên và nhân dân về tinh thần yêu nước dựa trên lập trường của giai cấp công nhân, yêu nước gắn liền với yêu chủ nghĩa xã hội, qua đó góp phần củng cố niềm tin, lòng trung thành tuyệt đối với Đảng, với chế độ, ra sức bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ.

Hai là, đẩy mạnh phong trào thi đua yêu nước trong toàn Đảng, toàn quân và toàn dân, tạo sự lan tỏa, khơi dậy tinh thần cống hiến, khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc. Phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc để vừa xây dựng, vừa bảo vệ vững chắc Tổ quốc, tất cả cùng hướng tới mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”. Trên tinh thần đó, cần có cơ chế khuyến khích, khen thưởng kịp thời những cá nhân, tập thể dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, có sáng kiến và giải pháp đột phá, góp phần hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước, mang lại nhiều giá trị thiết thực cho xã hội. Động viên cán bộ, đảng viên và nhân dân nêu cao ý thức, trách nhiệm trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc phải luôn gắn liền với nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa. Cần nâng cao nhận thức sâu sắc về ý nghĩa và tầm quan trọng của việc kiên định xây dựng, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bởi đây chính là con đường đúng đắn và hiệu quả nhất để giữ vững độc lập dân tộc, đồng thời bảo đảm cho nhân dân có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc. Mỗi cán bộ, đảng viên cần nhận thức sâu sắc và tự giác thực hiện bổn phận, trách nhiệm của mình, luôn gắn bó mật thiết với nhân dân, “trọng dân, gần dân, tin dân, hiểu dân, học dân, dựa vào dân và có trách nhiệm với dân”. Đồng thời, phải thực hiện hiệu quả phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”, qua đó làm cho chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh ngày càng thấm sâu, trở thành nền tảng tinh thần vững chắc và giữ vai trò chủ đạo trong đời sống xã hội.

Ba là, trong bối cảnh hiện nay, cần tiếp tục nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác đấu tranh nhằm làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn của các thế lực phản động, thù địch, cơ hội chính trị, ra sức bảo vệ, lan tỏa giá trị và bản chất cách mạng, khoa học của chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh. Quán triệt quan điểm Đại hội XIII của Đảng: “Tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, kiên quyết và thường xuyên đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, cơ hội chính trị; đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ”⁽¹⁹⁾. Để nâng cao chất lượng đấu tranh, bảo vệ chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh, cần huy động sự tham gia đồng bộ của các cấp, các ngành, các lực lượng và phương tiện thông qua cơ chế tổ chức, chỉ đạo, điều hành, phối hợp, hiệp đồng chặt chẽ; đồng thời tăng cường vai trò lãnh đạo của cấp ủy đảng các cấp, phát huy vai trò nòng cốt của lực lượng chuyên. Phát huy mạnh mẽ vai trò, thế mạnh của các phương tiện truyền thông, cơ quan thông tấn, báo chí và mạng xã hội trong công tác tuyên truyền, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Đồng thời, bảo đảm đầy đủ kinh phí, cơ sở vật chất, phương tiện, thông tin, tài liệu…; xây dựng và thực hiện chính sách động viên, khen thưởng kịp thời đối với tập thể, cá nhân tích cực trực tiếp tham gia đấu tranh, góp phần bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng nói chung, chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh nói riêng. Cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền sâu rộng nhằm nâng cao tinh thần cảnh giác cách mạng cho cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân; bồi dưỡng, trang bị phương pháp, kỹ năng nhận diện, phát hiện và kiên quyết đấu tranh với các quan điểm sai trái, thù địch. Song song với đó, phải tích cực ngăn chặn, đấu tranh với mọi biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong cán bộ, đảng viên, đặc biệt là tình trạng tham nhũng, lãng phí, quan liêu hiện nay.

Kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống”, trong đó lấy “xây” làm nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt. Trong đó, cần tập trung xây dựng và nâng cao nhận thức, tri thức về chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh, gắn với việc giáo dục, bồi dưỡng chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh; quán triệt sâu sắc chủ trương, đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước. Chú trọng bồi dưỡng kiến thức lịch sử, truyền thống cách mạng của dân tộc và của Đảng, cũng như khẳng định, lan tỏa những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử của công cuộc đổi mới trên tất cả các lĩnh vực đời sống xã hội. Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, nâng cao chất lượng đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân; xây dựng lối sống trong sạch, lành mạnh cho cán bộ, đảng viên và nhân dân, qua đó củng cố niềm tin vững chắc vào Đảng, chế độ xã hội chủ nghĩa, tạo sự “miễn dịch”, có tư tưởng chính trị vững vàng trong đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch, phản động.

Chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh là sự phát triển về chất ở tầm cao mới của truyền thống yêu nước Việt Nam trong thời đại Hồ Chí Minh. Đây là tài sản tinh thần vô giá và động lực to lớn của dân tộc ta. Việc bảo vệ và phát huy giá trị thời đại của chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh không chỉ khẳng định bản lĩnh, khí phách dân tộc, mà còn cho phép huy động tối đa tinh thần yêu nước, khơi dậy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, khai thác mọi tiềm năng, lợi thế trong nước, đồng thời kết hợp chặt chẽ với sức mạnh của thời đại để thực hiện thắng lợi sự nghiệp cách mạng Việt Nam. Đồng thời, góp phần tôn tạo thêm nét đẹp nhân cách, tâm hồn con người Việt Nam, làm rực rỡ nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc. Trách nhiệm của thế hệ hôm nay là phải tiếp tục nghiên cứu, kế thừa, phát huy và phát triển chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh, góp phần “khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa”⁽²⁰⁾ trong tình hình mới./.

-------------------------

(1) Xem: Từ điển Bách khoa Việt Nam, Nxb Trung tâm biên soạn từ điển Bách khoa Việt Nam, Hà Nội, 1995
(2) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, t. 12, tr. 563
(3), (5) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t. 7, tr. 39, 392
(4) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t. 8, tr. 256
(6) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t. 11, tr. 604
(7), (12), (13) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t. 4, tr. 64, 534, 3
(8), (9) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t. 11, tr. 401, 605 - 606
(10) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t. 15, tr. 392
(11) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t. 9, tr 265
(14) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t. 12, tr. 419